Mistrz i Małgorzata - opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Czas i miejsce akcji Mistrza i Małgorzaty

Akcja powieści rozgrywa się podczas trzech dni maja 1929 roku podczas prawosławnego Wielkiego Tygodnia. Zaczyna się 1 maja, w Wielką Środę. Przybycie Wolanda do Moskwy zbiegło się więc z dniem międzynarodowej solidarności ludzi pracy, a spotkanie, na które tak spieszy się Berlioz, jest to uroczyste pierwszomajowe spotkanie Massolitu. Występ w teatrze Variétés ma miejsce w czwartek, bal u szatana: w piątek. Akcja kończy się w Wielką... więcej



Diabeł i jego świta w Mistrzu i Małgorzacie

Bułhakow powołuje do życia szatańską trupę, każdemu jej członkowi rozdając pewne konwencjonalne atrybuty diabelskości. Ich imiona są znane, występują w różnych innych tekstach, zwłaszcza w Doktorze Faustusie. Członkowie owego zespołu to: 1. Woland – przywódca grupy. Pojawia się ubrany zazwyczaj elegancko, w szarym garniturze i berecie. Podpiera się laską z czarną rączką w kształcie głowy pudla. Prawe oko ma czarne jak... więcej



Kompromitacja i rozbijanie moskiewskich układów

Moskiewski układ jest w powieści wymodelowany bardzo dokładnie. Na ów układ, materię powszedniości, składają się nawyki, reakcje, repliki, odruchy. To układ szpiegomanii, donosicielstwa, demagogii i gwałtu, które nie przestają być sobą także i wówczas, kiedy są obracane w żart. Nienormalność musi być uznawana za normalność, a pozór – za prawdę. Rzeczywistość moskiewska jest z jednej strony kompletnie nierealistyczna,... więcej



Alternatywna do wersji biblijnej historia Poncjusza Piłata w Mistrzu i Małgorzacie

Bułhakow przedstawia w swojej powieści przekomponowany i zsekularyzowany mit biblijny. Jak zauważa Berlioz, mit ten jest sprzeczny z Ewangelią. Kolejnym paradoksem świata moskiewskiego jest fakt, że ze względu na jego sekularyzację o religii mówi właśnie diabeł. Przekonuje ludzi do istnienia Boga oraz samego siebie, przedstawia także historię Chrystusa. Owa historia jest niezależna od wydarzeń moskiewskich, choć związany z nimi głęboką... więcej



Losy mistrza i Małgorzaty

Wbrew tytułowi powieści wątek miłosny nie jest najważniejszy w utworze. Para kochanków weszła do powieści z opóźnieniem, wtedy, kiedy Bułhakow uświadomił sobie, że Mistrz i Małgorzata nie będzie tylko jedną z jego powieści, ale dziełem, które zamknie wszystko – cały jego dotychczasowy dorobek pisarski. Mistrz jest postacią niejednoznaczną. Chce nieść ludziom swoją prawdę, ale zostaje wyśmiany, oczerniony, uwięziony i skazany... więcej



Groteska i humor w „Mistrzu i Małgorzacie”

Powieść Michaiła Bułhakowa bez wątpienia jest dziełem różnorodnym i bogatym pod każdym względem. Obok wątków tragicznych, politycznych, miłosnych czy filozoficznych obecne są w nim również humor i groteska. Sam pomysł sprowadzenia do Moskwy szatana i jego świty wydaje się dość zabawny, lecz pisarz dodatkowo obdarzył tych bohaterów cechami, zarówno zewnętrznymi jak i wewnętrznymi, które jeszcze bardziej potęgują ich groteskowość.... więcej



Mistrz i Małgorzata jako utwór o kondycji artysty i jego stosunku do własnego dzieła

Mistrz i Małgorzata jako utwór o kondycji artysty i jego stosunku do własnego dzieła Problem tworzenia jest jednym z podstawowych motywów utworu. W toku akcji często pojawiają się momenty, w których narrator ujawnia się, czasami mówi o procesie tworzenia powieści. Narrator przedstawia swoją historię jako autentyczną, czytelnik nie może mu jednak ufać. Mistrz i Małgorzata jest albo powieścią mistrza, otoczoną swobodną grą jego wyobraźni,... więcej



Obraz Moskwy ukazany w Mistrzu i Małgorzacie

Czytając Mistrza i Małgorzatę trudno oprzeć się wrażeniu, że stolica Rosji została ukazano jako miejsce przygnębiające, dołujące, po prostu brzydkie. Chociaż od czasu do czasu widzimy tam piękne budowle świadczące o dawnej świetności miasta, to atmosfera w nim panująca jest nie do zniesienia. Można przypuszczać, że Bułhakow tworząc taki obraz Moskwy przy jednoczesnej idealizacji trupy Wolanda pragnął zasugerować czytelnikom... więcej



„Mistrz i Małgorzata” - znaczenie tytułu powieści

Po przeczytaniu Mistrza i Małgorzaty niektórzy z odbiorców mogą dojść do zdania, że tytuł ten niezupełnie pasuje do treści dzieła. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że utwór stanowi opowieść o uczuciu dwójki ludzi i ich losach. Jednak po zaznajomieniu się z treścią odkrywamy, że Mistrz i Małgorzata są bohaterami tytułowymi, ale w cale nie głównymi w powieści. Tytuł ten zawiera pewien wydźwięk satyryczny. Nie... więcej



„Mistrz i Małgorzata” - znaczenie motta powieści

...Więc kimże w końcu jesteś? – Jam częścią tej siły, która wiecznie zła pragnąc, wiecznie czyni dobro.
Motto wykorzystane przez Bułhakowa pochodzi z wielkiej powieści Faust niekwestionowanego mistrza epoki romantyzmu Johanna Wolfganga Goethego. Przytoczony przez Rosjanina fragment to dialog pomiędzy doktorem Faustem a diabłem Mefistofelesem. Wysłannik piekieł przedstawiając się w ten sposób wyjaśnił... więcej



„Mistrz i Małgorzata” jako traktat o wolności

Siła i ponadczasowość dzieła Bułhakowa polegają na tym, że wciąż można odczytywać je na wiele różnych sposobów. Jednym z nich jest pojmowanie Mistrza i Małgorzaty jako traktatu o wolności w różnych jej wymiarach. Pisarz ukazał w powieści zniewolone miasto. Moskwa lat trzydziestych to miejsce, w którym wszystko i wszyscy są kontrolowani przez totalitarną władzę. W konsekwencji mieszkańcy stolicy Rosji pozbawieni... więcej